logo
  • Thạc sĩ Bác sĩ
  • Vũ Công Thắng
  • Chăm con đơn giản cùng BS Thắng

Chảy mũi kéo dài ở trẻ nhỏ: Những điều cha mẹ không nên bỏ qua

Thời tiết giao mùa, không khí ô nhiễm hay khi trẻ bắt đầu đi học mầm non, việc con thường xuyên sụt sùi, chảy nước mũi là hình ảnh rất quen thuộc. Nhiều cha mẹ mang tâm lý cho rằng đó chỉ là cảm lạnh thông thường, "trẻ con đứa nào chẳng thò lò mũi xanh", lớn lên sẽ tự hết.

Tuy nhiên, y học hiện đại đã chỉ ra rằng, một đợt cảm lạnh do virus thông thường sẽ tự thuyên giảm sau 7 - 10 ngày. Nếu tình trạng sổ mũi của bé kéo dài vượt quá 14 ngày mà không có dấu hiệu dứt hẳn, cha mẹ tuyệt đối không nên chủ quan. Chảy mũi kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến giấc ngủ, sự phát triển thể chất của trẻ mà còn có thể là "hồi chuông" cảnh báo nhiều bệnh lý hô hấp phức tạp. Bài viết dưới đây sẽ giúp ba mẹ bóc tách nguyên nhân và có hướng xử lý chuẩn y khoa, an toàn cho con.

1. Truy tìm "thủ phạm" khiến trẻ bị chảy mũi kéo dài

Để chấm dứt chuỗi ngày sụt sùi của con, việc đầu tiên cha mẹ cần làm là xác định đúng nguyên nhân. Chảy mũi kéo dài ở trẻ nhỏ thường xuất phát từ 4 thủ phạm chính sau đây:

  • Viêm mũi dị ứng: Đây là nguyên nhân cực kỳ phổ biến. Hệ miễn dịch của trẻ phản ứng quá mức với các tác nhân trong môi trường như: bụi mịn, phấn hoa, lông chó mèo, nấm mốc hay sự thay đổi thời tiết. Đặc trưng của viêm mũi dị ứng là nước mũi thường trong, loãng, trẻ hay hắt hơi liên tục, ngứa mũi, ngứa mắt và hay đưa tay lên dụi mũi.

Viêm mũi dị ứng là nguyên nhân phổ biến khiến trẻ chảy mũi kéo dài

  • Viêm VA (Amidan vòm) phì đại: VA là tổ chức lympho nằm ở vòm mũi họng. Ở trẻ từ 1 - 5 tuổi, VA rất dễ bị viêm nhiễm và phì đại (sưng to). Khi VA sưng quá mức sẽ bít tắc cửa mũi sau, khiến dịch nhầy không thể thoát xuống họng mà ứ đọng lại ở mũi. Trẻ viêm VA thường thò lò mũi xanh quanh năm, nghẹt mũi, phải há miệng để thở và ngủ ngáy to.

  • Viêm xoang: Khi tình trạng cảm lạnh kéo dài, dịch nhầy ứ đọng sẽ làm bít tắc các lỗ thông xoang, tạo môi trường hoàn hảo cho vi khuẩn sinh sôi. Viêm xoang khiến nước mũi của trẻ đặc quánh, có màu vàng hoặc xanh lục, kèm theo hôi miệng và những cơn ho rũ rượi, đặc biệt là vào ban đêm hoặc sáng sớm khi ngủ dậy.

  • Dị vật trong mũi: Trẻ nhỏ trong giai đoạn khám phá thế giới rất dễ vô tình nhét các hạt cườm, hạt đậu, mảnh đồ chơi nhỏ vào mũi mà cha mẹ không biết. Nếu thấy trẻ chỉ chảy mũi ở một bên, dịch mũi có lẫn máu hoặc bốc mùi hôi thối khó chịu, cha mẹ cần nghĩ ngay đến trường hợp có dị vật bị bỏ quên trong mũi.

2. Dấu hiệu khi nào tình trạng chảy mũi trở nên đáng lo ngại?

Sự quan sát tinh tế của cha mẹ là vô cùng quan trọng. Hãy đưa trẻ đến gặp bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng ngay lập tức nếu tình trạng chảy mũi kéo dài đi kèm với bất kỳ dấu hiệu nào dưới đây:

  • Thay đổi màu sắc và tính chất dịch mũi: Nước mũi chuyển từ trong, loãng sang đặc quánh, có màu xanh đậm, vàng đục hoặc lẫn tia máu.

  • Sốt: Trẻ xuất hiện những cơn sốt cao (trên 38.5 độ C), hoặc sốt âm ỉ kéo dài nhiều ngày không dứt.

  • Đau tai, ù tai: Dịch mủ từ mũi có thể chảy qua vòi Eustache lên tai giữa, gây viêm tai giữa cấp. Trẻ sẽ có biểu hiện hay đưa tay vò tai, bứt rứt, quấy khóc dữ dội vì đau nhức tai.

  • Rối loạn giấc ngủ và ăn uống: Nghẹt mũi kéo dài khiến trẻ không thể thở bằng mũi, phải thở bằng miệng dẫn đến khô họng, viêm họng. Trẻ ngủ trằn trọc, hay giật mình, ngưng thở khi ngủ, biếng ăn, nôn trớ khi ăn do vướng đờm ở cổ.

3. Những sai lầm "tai hại" cha mẹ cần tránh khi chăm sóc trẻ

Trong quá trình xót con vì chảy mũi lâu ngày, nhiều cha mẹ dễ mắc phải những sai lầm khiến tình trạng của bé trở nên tồi tệ hơn:

  • Lạm dụng thuốc kháng sinh: Rất nhiều phụ huynh thấy con chảy nước mũi xanh là tự ý ra hiệu thuốc mua kháng sinh. Sự thật là, nếu trẻ chảy mũi do virus hoặc do dị ứng, kháng sinh hoàn toàn "vô dụng". Lạm dụng kháng sinh chỉ làm tăng nguy cơ kháng thuốc và tiêu diệt hệ vi sinh đường ruột của trẻ.

  • Rửa mũi bằng xi-lanh áp lực mạnh: Bơm rửa mũi bằng xi-lanh tiềm ẩn nguy cơ cực kỳ lớn. Áp lực nước quá mạnh có thể làm xước niêm mạc mũi mỏng manh của bé, hoặc đẩy ngược dịch mủ và vi khuẩn từ mũi lên tai giữa, gây viêm tai.

  • Sử dụng thuốc nhỏ mũi của người lớn: Các loại thuốc nhỏ mũi chứa chất co mạch (như Naphazoline, Xylometazoline) tuy làm thông mũi rất nhanh nhưng nếu dùng sai liều hoặc dùng kéo dài quá 5-7 ngày sẽ gây ra hiệu ứng "rebound" (nghẹt mũi tái phát nặng hơn) và có thể gây ngộ độc toàn thân cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.

4. Cách chăm sóc và xử lý an toàn tại nhà cho trẻ

Để giúp con nhanh chóng thoát khỏi sự khó chịu của triệu chứng chảy mũi kéo dài, cha mẹ hãy áp dụng các nguyên tắc chăm sóc khoa học sau:

Vệ sinh mũi đúng cách, nhẹ nhàng

  • Sử dụng nước muối sinh lý (NaCl 0.9%) dạng nhỏ giọt hoặc dạng xịt phun sương dành riêng cho trẻ em. Nhỏ 2-3 giọt vào mỗi bên mũi để làm loãng dịch nhầy.

  • Đợi khoảng 1-2 phút, sau đó dùng dụng cụ hút mũi đầu mềm (đã được vệ sinh sạch sẽ) để hút dịch ra ngoài.

  • Chỉ nên hút mũi 2-3 lần/ngày, ưu tiên trước khi bé ăn hoặc trước khi đi ngủ để bé dễ thở hơn. Không nên hút quá nhiều lần sẽ làm mất lớp màng nhầy tự nhiên bảo vệ niêm mạc mũi.

Tăng cường độ ẩm không khí

  • Giữ độ ẩm phòng ngủ ở mức lý tưởng từ 50 - 60%. Nếu sử dụng điều hòa, cha mẹ nên đặt thêm một chậu nước nhỏ hoặc dùng máy tạo độ ẩm để tránh không khí quá khô làm niêm mạc mũi bé bị kích ứng.

  • Tránh để quạt máy hoặc luồng gió điều hòa thổi trực tiếp vào vùng đầu, mặt của trẻ.

Khi thời tiết hanh khô, việc giữ độ ẩm phòng ở mức phù hợp là điều kiện cần thiết

Chú trọng dinh dưỡng và bù nước

  • Khuyến khích trẻ uống nhiều nước ấm, nước ép trái cây (với trẻ lớn) hoặc tăng cữ bú (với trẻ sơ sinh). Việc nạp đủ chất lỏng sẽ giúp làm loãng dịch đờm trong mũi họng, giúp trẻ dễ dàng tống chúng ra ngoài hơn.

  • Tăng cường các thực phẩm giàu Vitamin C (cam, bưởi, kiwi, súp lơ xanh) và kẽm (thịt bò, hải sản) để củng cố hệ miễn dịch nội sinh cho con.

Tư thế ngủ giúp bé dễ thở: Khi bé ngủ, cha mẹ có thể dùng một chiếc khăn mềm hoặc gối mỏng kê dưới nệm (phần vai và đầu bé) để tạo một góc nghiêng khoảng 15 - 30 độ. Tư thế đầu cao hơn ngực sẽ giúp dịch mũi không bị chảy ngược xuống họng, hạn chế tình trạng ho và khò khè về đêm.

Chảy mũi kéo dài ở trẻ nhỏ là một hiện tượng cần được cha mẹ quan tâm và theo dõi sát sao. Không nên quá hoảng hốt nhưng cũng tuyệt đối không được làm ngơ hay tự ý điều trị bằng các mẹo truyền miệng. Bằng việc duy trì vệ sinh mũi khoa học, giữ môi trường sống trong lành và chủ động đưa trẻ đến cơ sở y tế khi có dấu hiệu cảnh báo, cha mẹ sẽ giúp hệ hô hấp của con yêu luôn khỏe mạnh và vững vàng trong những năm tháng đầu đời.

THÔNG TIN LIÊN HỆ:

  • Fanpage của Dr Thắng

1. Thạc sĩ Vũ Công Thắng:

https://www.facebook.com/dr.thang.vn?locale=vi_VN

2. Ths. Vũ Công Thắng

https://www.facebook.com/bsthang.vucong?locale=vi_VN

3. THS. Vũ Công Thắng

https://www.facebook.com/profile.php?id=61555877620663&locale=vi_VN

  • Zalo: 033 809 8222 (không gọi điện vì bác sĩ bận khám sẽ không nghe được)

  • Địa chỉ phòng khám: Phòng khám Đa khoa đại học Phenikaa, địa chỉ tại 167 Phố Hoàng Ngân, Phường Yên Hòa, Hà Nội.

  • Thời gian làm việc: Sáng 7h30-11h và chiều 14h-16h30 tất cả các ngày trong tuần. Do lịch làm việc của Bác sĩ Thắng không cố định nên nhà mình vui lòng liên hệ trước 1 ngày để có được lịch cụ thể.

  • Liên hệ đặt lịch khám: 024 2222 6699