logo
  • Thạc sĩ Bác sĩ
  • Vũ Công Thắng
  • Chăm con đơn giản cùng BS Thắng

Những điều cha mẹ cần biết về bệnh Kawasaki: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả

15:50 - 04/02/2026Bệnh lý,

Trong thế giới các bệnh lý nhi khoa, Kawasaki được ví như một "ẩn số" đầy thách thức đối với y học và là nỗi ám ảnh của các bậc cha mẹ. Bệnh thường xuất hiện đột ngột ở những đứa trẻ đang hoàn toàn khỏe mạnh (chủ yếu dưới 5 tuổi) với biểu hiện ban đầu chỉ là sốt cao, dễ nhầm lẫn với sốt phát ban hay sởi. Tuy nhiên, đằng sau cơn sốt ấy là một "cơn bão" viêm nhiễm tấn công vào hệ thống mạch máu trên toàn cơ thể. Điều đáng sợ nhất là Kawasaki chính là nguyên nhân hàng đầu gây ra bệnh tim mắc phải ở trẻ em tại các nước phát triển, thay thế cho thấp tim. Nếu không được phát hiện và điều trị trong "thời gian vàng" (10 ngày đầu), trẻ có thể đối mặt với biến chứng phình động mạch vành vĩnh viễn, thậm chí nhồi máu cơ tim khi tuổi đời còn rất nhỏ. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cho cha mẹ tấm bản đồ chi tiết để nhận diện và đối phó với căn bệnh nguy hiểm này.

1. Bệnh Kawasaki là gì? Tại sao lại gọi là "hội chứng hạch bạch huyết"?

Bệnh Kawasaki (hay còn gọi là hội chứng niêm mạc hạch bạch huyết) là tình trạng viêm cấp tính của các mạch máu (viêm mạch) lan tỏa khắp cơ thể. Bệnh được đặt theo tên của bác sĩ nhi khoa Nhật Bản Tomisaku Kawasaki, người đầu tiên mô tả bệnh này vào năm 1967.

Đặc trưng cơ bản của bệnh là tình trạng viêm các thành mạch máu, đặc biệt nguy hiểm khi nó tấn công vào động mạch vành (mạch máu nuôi tim). Mặc dù bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng 80% bệnh nhân là trẻ em dưới 5 tuổi. Bệnh không lây nhiễm từ người sang người, nên cha mẹ không cần lo lắng về việc cách ly trẻ với anh chị em trong nhà.

2. Nguyên nhân gây bệnh: Một bí ẩn chưa có lời giải

Cho đến nay, y học thế giới vẫn chưa xác định được nguyên nhân chính xác gây ra bệnh Kawasaki. Đây được coi là một bệnh lý "vô căn". Tuy nhiên, các nhà khoa học đưa ra giả thuyết rằng bệnh là kết quả của sự tương tác giữa hai yếu tố:

  • Tác nhân nhiễm trùng: Có thể do một loại virus hoặc vi khuẩn nào đó kích hoạt hệ miễn dịch phản ứng quá mức.

  • Yếu tố cơ địa (Gen di truyền): Trẻ có cơ địa nhạy cảm về mặt di truyền sẽ dễ mắc bệnh hơn khi tiếp xúc với tác nhân gây bệnh. Điều này giải thích tại sao bệnh phổ biến ở trẻ em châu Á (Nhật Bản, Hàn Quốc, Việt Nam) hơn so với trẻ em châu Âu.

3. Bộ 6 dấu hiệu "CRASH" điển hình để nhận diện bệnh

Vì không có xét nghiệm đặc hiệu để chẩn đoán Kawasaki (như xét nghiệm cúm hay sốt xuất huyết), các bác sĩ phải dựa hoàn toàn vào các triệu chứng lâm sàng. 

Nhận biết trẻ bị mắc bệnh Kawasaki

Cha mẹ cần đặc biệt cảnh giác nếu trẻ sốt cao liên tục trên 5 ngày không đáp ứng với thuốc hạ sốt và kháng sinh thông thường, kèm theo ít nhất 4 trong 5 dấu hiệu dưới đây:

  • Viêm kết mạc mắt (Conjunctivitis): Hai mắt trẻ đỏ ngầu như mắt thỏ do sung huyết mạch máu. Điểm đặc biệt giúp phân biệt với đau mắt đỏ thông thường là mắt trẻ không có rỉ, không chảy ghèn, và thường đỏ rực ở tròng trắng nhưng quanh mống mắt lại nhạt màu hơn.

  • Thay đổi ở môi và khoang miệng: Đây là dấu hiệu rất dễ nhận biết. Môi trẻ đỏ thẫm, khô nứt nẻ, thậm chí rỉ máu. Lưỡi trẻ sưng to, đỏ rực và nổi gai sần sùi giống như quả dâu tây (gọi là "lưỡi dâu tây"). Họng trẻ cũng đỏ rực nhưng thường không có mủ.

  • Thay đổi ở bàn tay, bàn chân:

    • Giai đoạn cấp (tuần đầu): Mu bàn tay, bàn chân sưng phù nề, căng bóng, lòng bàn tay bàn chân đỏ tía. Trẻ thường đau và không chịu đi lại hoặc cầm nắm.

    • Giai đoạn bán cấp (tuần 2-3): Bắt đầu có hiện tượng bong da đặc trưng. Da bong tróc từng mảng lớn bắt đầu từ đầu ngón tay, ngón chân, lan dần lên lòng bàn tay.

  • Phát ban trên cơ thể (Rash): Ban đỏ đa dạng hình thái xuất hiện toàn thân, thường tập trung nhiều ở vùng bẹn, nách, ngực. Ban có thể dạng sởi, dạng mề đay nhưng không bao giờ có bọng nước hay loét.

  • Sưng hạch bạch huyết vùng cổ: Thường chỉ sưng một bên cổ, hạch to (đường kính > 1,5cm), sờ vào thấy cứng và đau, nhưng không hóa mủ, không đỏ da bên ngoài.

Lưu ý: Một số trẻ (đặc biệt là trẻ nhũ nhi dưới 6 tháng) có thể mắc "Kawasaki không điển hình" (thiếu triệu chứng), gây khó khăn lớn cho việc chẩn đoán.

4. Biến chứng tim mạch: Mối nguy hiểm tiềm tàng

Nếu không được điều trị kịp thời, khoảng 25% trẻ mắc Kawasaki sẽ gặp biến chứng tại tim. Đây là lý do khiến bệnh này trở nên đáng sợ.

  • Phình động mạch vành: Viêm mạch làm suy yếu thành động mạch vành, khiến nó bị giãn ra và phình to như một quả bóng.

  • Huyết khối và Nhồi máu cơ tim: Tại chỗ phình, dòng máu chảy xoáy dễ hình thành cục máu đông. Cục máu này có thể gây tắc mạch, dẫn đến nhồi máu cơ tim ngay ở trẻ nhỏ.

  • Viêm cơ tim, hở van tim: Gây suy tim cấp tính.

Tuy nhiên, tin vui là nếu được điều trị đúng phác đồ trong vòng 10 ngày đầu tiên của bệnh, tỷ lệ biến chứng động mạch vành giảm xuống chỉ còn dưới 5%.

5. Phác đồ điều trị "Kinh điển": IVIG và Aspirin

Điều trị Kawasaki là một cuộc chạy đua với thời gian để bảo vệ trái tim của trẻ. Phác đồ chuẩn hiện nay bao gồm:

  • Truyền Gamma Globulin miễn dịch (IVIG): Đây là "thần dược" trong điều trị Kawasaki. IVIG là chế phẩm sinh học được truyền qua đường tĩnh mạch liều cao. Thuốc có tác dụng trung hòa các kháng thể gây viêm, giúp cắt sốt nhanh chóng và quan trọng nhất là ngăn ngừa tổn thương động mạch vành. Thuốc hiệu quả nhất khi dùng trong 10 ngày đầu.

  • Sử dụng Aspirin liều cao: Thông thường, Aspirin bị "cấm" dùng cho trẻ em vì nguy cơ gây hội chứng Reye. Tuy nhiên, Kawasaki là trường hợp ngoại lệ duy nhất.

    • Giai đoạn cấp: Aspirin liều cao giúp kháng viêm, giảm đau và hạ sốt.

    • Giai đoạn hồi phục: Khi trẻ hết sốt, liều Aspirin được giảm xuống mức thấp để có tác dụng chống ngưng tập tiểu cầu, ngăn ngừa hình thành cục máu đông trong lòng mạch.

6. Chế độ chăm sóc và theo dõi sau xuất viện

Sau khi xuất viện, trẻ cần được chăm sóc đặc biệt để phục hồi sức khỏe và theo dõi biến chứng lâu dài.

  • Tuân thủ uống Aspirin: Cha mẹ tuyệt đối không tự ý ngừng thuốc Aspirin liều thấp cho đến khi bác sĩ chỉ định (thường kéo dài 6-8 tuần hoặc lâu hơn nếu có tổn thương tim). Cần ngưng Aspirin và báo bác sĩ ngay nếu trẻ mắc cúm hoặc thủy đậu để tránh hội chứng Reye.

  • Trì hoãn tiêm chủng: Nếu trẻ đã được truyền IVIG, cần hoãn tiêm các loại vắc-xin sống giảm độc lực (như Sởi - Quai bị - Rubella, Thủy đậu) trong vòng 11 tháng sau đó. Lý do là IVIG có thể làm bất hoạt vắc-xin, khiến việc tiêm phòng không có tác dụng.

  • Tái khám định kỳ: Đây là yêu cầu bắt buộc. Trẻ cần được siêu âm tim định kỳ (sau 2 tuần, 6 tuần, 1 năm...) để kiểm tra động mạch vành. Ngay cả khi trẻ đã khỏi bệnh hoàn toàn, việc theo dõi sức khỏe tim mạch vẫn cần được duy trì đến tuổi trưởng thành.

  • Dinh dưỡng và Vệ sinh:

    • Cho trẻ ăn thức ăn mềm, lỏng, nguội (cháo, súp, sữa) vì miệng trẻ có thể bị đau rát.

    • Dưỡng ẩm da tay chân khi trẻ bị bong tróc da để tránh nứt nẻ, chảy máu.

Ngoài việc sử dụng thuốc điều trị, cha mẹ cần xây dựng một kế hoạch chăm sóc trẻ toàn diện với chế độ dinh dưỡng đầy đủ, khoa học

Bệnh Kawasaki tuy nguy hiểm nhưng không phải là "án tử". Với sự tiến bộ của y học hiện đại, hầu hết trẻ em mắc bệnh đều có thể phục hồi hoàn toàn và có một cuộc sống khỏe mạnh bình thường nếu được phát hiện sớm. Chìa khóa nằm ở sự hiểu biết và cảnh giác của cha mẹ. Đừng chủ quan trước bất kỳ cơn sốt cao kéo dài nào của con. Hãy đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa Nhi để được thăm khám và sàng lọc kịp thời, giữ cho nhịp đập trái tim con luôn vẹn nguyên và mạnh mẽ.

THÔNG TIN LIÊN HỆ:

  • Fanpage của Dr Thắng

1. Thạc sĩ Vũ Công Thắng:

https://www.facebook.com/dr.thang.vn?locale=vi_VN

2. Ths. Vũ Công Thắng: 

https://www.facebook.com/bsthang.vucong?locale=vi_VN

3. THS. Vũ Công Thắng: 

https://www.facebook.com/profile.php?id=61555877620663&locale=vi_VN

  • Zalo: 033 809 8222 (không gọi điện vì bác sĩ bận khám sẽ không nghe được)

  • Địa chỉ phòng khám: Phòng khám Đa khoa đại học Phenikaa, địa chỉ tại 167 Phố Hoàng Ngân, Phường Yên Hòa, Hà Nội.

  • Thời gian làm việc: Sáng 7h30-11h và chiều 14h-16h30 tất cả các ngày trong tuần. Do lịch làm việc của Bác sĩ Thắng không cố định nên nhà mình vui lòng liên hệ trước 1 ngày để có được lịch cụ thể.

  • Liên hệ đặt lịch khám: 024 2222 6699

Giỏ hàng của bạn
  • Chưa có sản phẩm nào trong giỏ hàng