1. Sún răng (Sâu răng sữa) là gì? Dấu hiệu nhận biết sớm

Sún răng (hay sâu răng sữa lan truyền) là tình trạng tổn thương mô cứng của răng, diễn ra với tốc độ rất nhanh do lớp men răng và ngà răng của trẻ mỏng và yếu hơn nhiều so với người lớn. Bệnh thường bắt đầu từ các răng cửa hàm trên, sau đó lan sang các răng hàm.

Sâu răng sữa có thể khiến trẻ bị hỏng cấu trúc răng

Quá trình "hủy diệt" chiếc răng sữa thường diễn ra qua các giai đoạn mà cha mẹ có thể quan sát bằng mắt thường:

• Giai đoạn khởi phát: Trên bề mặt răng xuất hiện các đốm trắng đục hoặc vàng nhạt (mất khoáng). Lúc này trẻ chưa cảm thấy đau.

• Giai đoạn sâu men và ngà: Các đốm trắng chuyển sang màu nâu hoặc đen, hình thành các lỗ sâu nhỏ. Răng bắt đầu mủn dần, gãy vỡ các mảnh nhỏ. Trẻ có thể thấy ê buốt khi ăn đồ lạnh hoặc ngọt.

• Giai đoạn "Sún" (Tiêu thân răng): Tổn thương ăn sâu vào tủy, thân răng bị mòn vẹt đi gần sát nướu (lợi), chỉ còn lại chân răng màu đen sì nằm sát bờ lợi. Đây là hình ảnh "hàm răng sún" điển hình.

2. Tại sao trẻ nhỏ lại dễ bị sún răng đến thế?

Có rất nhiều nguyên nhân cộng hưởng khiến hàm răng ngọc ngà của bé bị vi khuẩn tấn công, trong đó chủ yếu đến từ thói quen sinh hoạt và cấu trúc răng:

• Hội chứng bú bình (Baby Bottle Tooth Decay): Đây là thủ phạm số 1. Nhiều trẻ có thói quen ngậm bình sữa, uống nước hoa quả hoặc bú mẹ để ngủ qua đêm. Khi trẻ ngủ, lượng nước bọt tiết ra giảm đi, đường trong sữa sẽ đọng lại trên răng suốt đêm, tạo môi trường lý tưởng cho vi khuẩn lên men tạo axit phá hủy men răng.

• Chế độ ăn nhiều đường: Bánh kẹo, chocolate, nước ngọt có gas, bim bim... là những món khoái khẩu của trẻ nhưng lại chứa lượng đường và tính axit cực cao. Chất đường dính vào kẽ răng nếu không được làm sạch sẽ nhanh chóng ăn mòn men răng.

• Thiếu hụt vi chất và cấu trúc men răng kém: Trẻ sinh non, thiếu canxi, hoặc mẹ sử dụng kháng sinh (Tetracyclin) trong thai kỳ có thể khiến men răng của trẻ bị khiếm khuyết (thiểu sản men răng), mềm yếu và dễ bị sâu hơn trẻ bình thường.

• Vệ sinh răng miệng kém: Cha mẹ thường đợi đến khi con biết tự đánh răng mới quan tâm, hoặc đánh răng cho con qua loa, không dùng chỉ nha khoa, khiến mảng bám tích tụ lâu ngày thành cao răng.

3. Tác hại của sún răng: Đừng đợi mất bò mới lo làm chuồng

Hậu quả của sún răng không đơn giản chỉ là "xấu xí" về mặt thẩm mỹ. Nó gây ra hiệu ứng domino ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe toàn diện và tương lai của hàm răng vĩnh viễn.

Ảnh hưởng đến sức khỏe và tâm lý hiện tại:

• Biếng ăn, suy dinh dưỡng: Răng đau nhức, ê buốt khiến trẻ sợ nhai, lười ăn, chỉ muốn nuốt chửng hoặc uống sữa. Điều này dẫn đến kém hấp thu và chậm tăng cân.

• Ảnh hưởng phát âm: Răng sữa (đặc biệt là răng cửa) đóng vai trò quan trọng trong việc phát âm các âm như "t", "th", "s". Mất răng sớm hoặc sún răng khiến trẻ nói ngọng, phát âm không tròn vành rõ chữ.

• Tự ti: Khi đi học mẫu giáo, hàm răng đen sì có thể khiến trẻ bị bạn bè trêu chọc, ngại cười nói và trở nên rụt rè.

Hiểm họa đối với răng vĩnh viễn (Quan trọng nhất): Răng sữa có nhiệm vụ "giữ chỗ" và định hướng cho răng vĩnh viễn mọc lên đúng vị trí.

• Răng mọc lệch lạc: Nếu răng sữa bị sâu nặng buộc phải nhổ sớm trước tuổi thay răng, các răng lân cận sẽ xô lệch vào khoảng trống đó. Hậu quả là răng vĩnh viễn mọc lên không còn đủ chỗ, dẫn đến tình trạng mọc chen chúc, khấp khểnh hoặc mọc ngầm.

• Tổn thương mầm răng vĩnh viễn: Vi khuẩn từ ổ sâu răng sữa có thể lan xuống vùng chóp chân răng, gây viêm nhiễm (áp-xe), làm hỏng hoặc nhiễm màu mầm răng vĩnh viễn đang nằm ngay bên dưới. Điều này khiến răng vĩnh viễn khi mọc lên đã bị yếu, men răng vàng hoặc đốm nâu.

4. Cách phòng ngừa sún răng cho trẻ theo từng độ tuổi

Phòng bệnh hơn chữa bệnh. Việc chăm sóc răng miệng cần được thực hiện ngay từ khi trẻ chưa mọc chiếc răng nào.

Giai đoạn 0 - 12 tháng tuổi (Chưa mọc răng hoặc mới nhú):

• Dùng gạc sạch hoặc khăn xô mềm thấm nước ấm hoặc nước muối sinh lý để rơ lưỡi và nướu cho bé sau mỗi cữ bú.

• Tuyệt đối không cho trẻ ngậm bình sữa đi ngủ. Nếu trẻ cần bú đêm, hãy cho trẻ tráng miệng bằng một chút nước lọc sau khi bú xong.

• Hạn chế nêm đường, muối vào đồ ăn dặm của trẻ.

Giai đoạn 1 - 3 tuổi (Đã mọc răng hàm):

• Tập cho trẻ làm quen với bàn chải lông mềm. Giai đoạn này cha mẹ bắt buộc phải chải răng cho con, vì trẻ chưa đủ kỹ năng vận động tinh để làm sạch.

• Sử dụng kem đánh răng: Chọn loại không chứa Fluor hoặc chứa lượng Fluor thấp an toàn nếu nuốt phải (kích lượng bằng hạt gạo).

• Tập bỏ thói quen bú bình, chuyển sang uống bằng cốc.

Giai đoạn 3 - 6 tuổi (Răng sữa hoàn thiện):

• Khuyến khích trẻ tự đánh răng dưới sự giám sát của bố mẹ. Chải răng 2 lần/ngày (sáng và tối trước khi ngủ).

• Sử dụng chỉ nha khoa (Floss) để làm sạch kẽ răng hàm, nơi bàn chải không tới được.

• Sử dụng kem đánh răng có chứa Fluor (lượng bằng hạt đậu) để củng cố men răng chắc khỏe.

5. Điều trị sún răng: Có nên hàn trám hay nhổ bỏ?

Nếu phát hiện con bị sâu răng, cha mẹ cần đưa trẻ đến nha sĩ càng sớm càng tốt. Tùy vào mức độ tổn thương, bác sĩ sẽ có phác đồ xử lý phù hợp để bảo tồn răng sữa tối đa.

Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám nha khoa khi có triệu chứng bất thường

• Tái khoáng hóa: Với các vết chớm sâu (đốm trắng), bác sĩ có thể dùng Gel Fluor nồng độ cao hoặc các chất tái khoáng để phục hồi men răng, ngăn chặn sâu lan rộng.

• Hàn trám răng: Nếu đã hình thành lỗ sâu nhưng chưa vào tủy, bác sĩ sẽ làm sạch vết sâu và trám lại bằng vật liệu Composite hoặc GIC (Glass Ionomer Cement) có màu giống răng thật và giải phóng Fluor bảo vệ răng.

• Điều trị tủy (Lấy tủy buồng/Toàn phần): Khi sâu đã ăn vào tủy gây đau nhức, sưng lợi, cần phải điều trị tủy và bọc chụp thép (crown) để giữ lại chiếc răng đó cho đến tuổi thay răng tự nhiên.

• Nhổ răng: Đây là giải pháp cuối cùng khi răng đã bị tiêu quá nhiều, viêm nhiễm nặng lan rộng gây áp-xe xương ổ răng, không thể bảo tồn được nữa. Nếu nhổ quá sớm, bác sĩ có thể chỉ định đeo hàm giữ khoảng để tránh răng xô lệch.

Hàm răng sữa tuy nhỏ bé nhưng gánh vác sứ mệnh to lớn đối với sức khỏe và tương lai của trẻ. Đừng để quan niệm "răng sữa rồi sẽ thay" tước đi nụ cười rạng rỡ và sự tự tin của con. Hãy bắt đầu cuộc chiến chống lại "giặc sún" ngay hôm nay bằng việc cai bú bình ban đêm, kiểm soát đồ ngọt và đánh răng cùng con mỗi tối. Và đừng quên, một cuộc hẹn với nha sĩ định kỳ 6 tháng/lần là món quà sức khỏe tuyệt vời nhất mà cha mẹ có thể dành tặng cho bé yêu.

THÔNG TIN LIÊN HỆ:

• Fanpage của Dr Thắng

1. Thạc sĩ Vũ Công Thắng:

https://www.facebook.com/dr.thang.vn?locale=vi_VN

2. Ths. Vũ Công Thắng: 

https://www.facebook.com/bsthang.vucong?locale=vi_VN

3. THS. Vũ Công Thắng: 

https://www.facebook.com/profile.php?id=61555877620663&locale=vi_VN

• Zalo: 033 809 8222 (không gọi điện vì bác sĩ bận khám sẽ không nghe được)

• Địa chỉ phòng khám: Phòng khám Đa khoa đại học Phenikaa, địa chỉ tại 167 Phố Hoàng Ngân, Phường Yên Hòa, Hà Nội.

• Thời gian làm việc: Sáng 7h30-11h và chiều 14h-16h30 tất cả các ngày trong tuần. Do lịch làm việc của Bác sĩ Thắng không cố định nên nhà mình vui lòng liên hệ trước 1 ngày để có được lịch cụ thể.

• Liên hệ đặt lịch khám: 024 2222 6699