Tại sao trẻ hay ném đồ? Hiểu đúng để không cáu gắt với con

1. Vì sao trẻ lại hay ném đồ?

Hành vi ném đồ vật ở trẻ nhỏ là điều thường thấy, đặc biệt trong giai đoạn từ 1 đến 3 tuổi. Dù dễ khiến cha mẹ lo lắng, nhưng hành động này lại mang nhiều ý nghĩa phát triển tích cực, nếu được quan sát và hướng dẫn đúng cách.

Khám phá thế giới xung quanh: Trẻ ném đồ để xem chuyện gì sẽ xảy ra – đồ vật rơi như thế nào, phát ra âm thanh gì, có ai phản ứng không. Đây là cách trẻ tìm hiểu quy luật vật lý và tương tác của sự vật với môi trường.
Rèn luyện kỹ năng vận động: Hành động ném giúp phát triển khả năng phối hợp giữa tay, mắt và toàn bộ cơ thể. Những kỹ năng này rất quan trọng cho giai đoạn sau, như chơi thể thao, cầm viết hay làm việc khéo léo bằng tay.
Thể hiện cảm xúc: Khi chưa thể diễn đạt bằng lời, trẻ có thể ném đồ để xả giận, thể hiện sự bất mãn hoặc thất vọng. Đây là phản ứng tự nhiên khi khả năng ngôn ngữ và kiểm soát cảm xúc còn hạn chế.
Thu hút sự chú ý: Nếu mỗi lần ném đồ đều được người lớn chú ý hoặc phản ứng mạnh, trẻ sẽ học cách dùng hành vi này để "gọi" người lớn đến bên mình.
Khó kiểm soát hành vi: Trẻ còn nhỏ thường hành động theo bản năng. Việc ném đồ có thể chỉ đơn giản là một phản ứng chưa được kiểm soát khi trẻ bị kích thích hoặc quá phấn khích.
Giải tỏa căng thẳng: Khi mệt mỏi, quá tải hoặc buồn chán, một số trẻ sẽ ném đồ như một cách giải phóng năng lượng tiêu cực trong cơ thể.

Hành vi ném đồ vật ở trẻ nhỏ là điều thường thấy, đặc biệt trong giai đoạn từ 1 đến 3 tuổi

2. Khi nào hành vi ném đồ là bình thường?

Ở trẻ nhỏ, ném đồ là một phần trong quá trình khám phá và phát triển. Trong một số giai đoạn, hành vi này là hoàn toàn bình thường và không đáng lo ngại.

Xảy ra trong độ tuổi phát triển vận động mạnh: Hành vi ném đồ thường gặp ở trẻ từ 12 đến 36 tháng tuổi – giai đoạn mà trẻ học cách kiểm soát tay, khám phá thế giới và phản ứng của môi trường. Trong giai đoạn này, việc ném đồ có thể là biểu hiện của sự tò mò hơn là hành vi tiêu cực.
Không đi kèm hành vi gây hấn hoặc quá mức: Nếu trẻ ném đồ một cách ngẫu nhiên hoặc vui chơi, không kèm theo la hét, đánh người hay các biểu hiện hung hăng, thì đây thường là hành vi phát triển bình thường và sẽ dần biến mất theo thời gian.
Trẻ biết lắng nghe và thay đổi: Khi được nhắc nhở nhẹ nhàng và kiên trì hướng dẫn, nếu trẻ bắt đầu giảm dần hành vi ném đồ, chứng tỏ trẻ đang học được cách kiểm soát hành động của mình.

3. Khi nào cần lo lắng?

Tuy nhiên, trong một số trường hợp, hành vi ném đồ có thể là dấu hiệu của vấn đề sâu hơn cần được theo dõi kỹ.

Ném đồ đi kèm la hét, đánh người hoặc hành vi hung hăng: Nếu trẻ thường xuyên ném đồ để bộc lộ cảm xúc tiêu cực một cách mãnh liệt và khó kiểm soát, cha mẹ nên đặc biệt lưu ý.
Không cải thiện sau khi được hướng dẫn: Khi hành vi vẫn lặp đi lặp lại dù đã có sự can thiệp phù hợp, và trẻ không phản hồi với các cách dạy dỗ, điều này có thể cho thấy khó khăn trong kiểm soát hành vi hoặc cảm xúc.
Liên quan đến dấu hiệu chậm phát triển: Nếu kèm theo các biểu hiện khác như chậm nói, ít giao tiếp, không phản ứng với người khác, hành vi ném đồ có thể là một phần của rối loạn phát triển hành vi – cảm xúc, cần được đánh giá chuyên sâu.

4. Cha mẹ nên làm gì khi trẻ hay ném đồ?

Hành vi ném đồ vật ở trẻ nhỏ thường xuất phát từ sự tò mò, khám phá hoặc biểu đạt cảm xúc. Nếu không được định hướng đúng cách, hành vi này có thể trở thành thói quen không tốt. Dưới đây là những cách cha mẹ có thể áp dụng để xử lý hiệu quả khi trẻ hay ném đồ vật:

Quan sát và tìm hiểu nguyên nhân: Trước khi can thiệp, hãy quan sát để hiểu lý do trẻ ném đồ – có thể là do tò mò, muốn thu hút sự chú ý, hoặc đơn giản là để thể hiện cảm xúc. Việc hiểu rõ nguyên nhân sẽ giúp cha mẹ có phương pháp xử lý phù hợp hơn thay vì chỉ ngăn cản hành vi.
Dạy trẻ cách biểu đạt cảm xúc: Nếu trẻ ném đồ do giận dữ hoặc thất vọng, hãy giúp trẻ nhận diện cảm xúc của mình và dạy các cách biểu đạt cảm xúc tích cực, như nói ra cảm giác hoặc sử dụng trò chơi vận động cho bé để giải tỏa.
Đặt ra giới hạn rõ ràng: Giải thích cho trẻ biết rằng ném đồ không phải là hành vi thích hợp, có thể gây nguy hiểm hoặc làm hỏng đồ vật. Đưa ra quy tắc như "Đồ chơi để chơi, không phải để ném" và kiên trì nhắc nhở.
Cung cấp hoạt động thay thế: Nếu trẻ thích ném, hãy cung cấp những trò chơi vận động phù hợp, như ném bóng vào rổ hay chơi ném bao cát, để trẻ thỏa mãn nhu cầu vận động mà không làm hỏng đồ vật.
Khuyến khích hành vi tích cực: Khi trẻ chơi đúng cách, hãy khen ngợi để khuyến khích trẻ duy trì hành vi tích cực.
Giữ bình tĩnh: Nếu trẻ ném đồ để thu hút sự chú ý, tránh phản ứng thái quá. Thay vào đó, hãy giữ bình tĩnh và chỉ dẫn cho trẻ hành vi đúng cách.

Hành vi ném đồ vật ở trẻ nhỏ thường xuất phát từ sự tò mò, khám phá hoặc biểu đạt cảm xúc

Việc ném đồ là một phần trong quá trình khám phá và phát triển cảm xúc, vận động của trẻ. Thay vì cáu gắt, cha mẹ nên quan sát và hướng dẫn con đúng cách. Kiên nhẫn, thấu hiểu và đồng hành sẽ giúp trẻ phát triển lành mạnh và gắn kết hơn với bố mẹ.

THÔNG TIN LIÊN HỆ:

Fanpage của Dr Thắng

1. Ths. BS Vũ Công Thắng :

https://www.facebook.com/dr.thang.vn?locale=vi_VN

2. Bác sĩ Thắng:

https://www.facebook.com/bsthang.vucong?locale=vi_VN

3. Bác sĩ Vũ Công Thắng:

https://www.facebook.com/profile.php?id=61555877620663&locale=vi_VN

Zalo: 033 809 8222 (không gọi điện vì bác sĩ bận khám sẽ không nghe được)
Địa chỉ phòng khám: phòng khám Đa khoa đại học Phenikaa, địa chỉ tại 167 Hoàng Ngân, Cầu Giấy, Hà Nội.
Thời gian làm việc: sáng 7h30-11h và chiều 14h-16h30 tất cả các ngày trong tuần. Do lịch làm việc của Bác sĩ Thắng không cố định nên nhà mình vui lòng liên hệ trước 1 ngày để có được lịch cụ thể.

Liên hệ đặt lịch khám: 024 2222 6699